|
Terrafemina: gesprek met Ariane de Rothschild
Achter barones Benjamin de Rothschild
schuilt een buitengewoon begaafde vrouw die zich meer laat leiden door haar
overtuigingen dan door mondaine plichtplegingen. Zij is nu vicevoorzitster van
de Groupe Edmond de Rothschild en heeft als voormalig trader
ervaring opgedaan ver van Europa en de etiquette. Ongecompliceerd spreekt zij
met Terrafemina over haar rol als zakenvrouw,
echtgenote en moeder.
Ariane de Rothschild, geboren Langner, is van
Frans-Duitse afkomst. Zij werd geboren in San
Salvador en groeide op in Latijns-Amerika en op het
Afrikaans continent. Zij studeerde economie in Parijs en behaalde nadien een
MBA aan de Pace University
in New York. In 1999 huwt zij met Benjamin de Rothschild en gaat aan de slag
binnen het familiebedrijf. Momenteel zetelt ze in meerdere raden van bestuur
van banken binnen de Groep Rothschild. Ze is vicevoorzitster van de Compagnie
Financière Edmond de Rothschild. Als voorzitster
van de Stichting Ariane de Rothschild en lid van de raden van bestuur van
verscheidene Stichtingen Edmond de Rothschild speelt zij een strategische rol
in de filantropische vernieuwing op het vlak van kunst, cultuur,
gezondheidszorg, milieu en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Zij is
moeder van vier dochters.
Terrafemina: U
bent vicevoorzitster van de Compagnie Financière
Edmond de Rothschild. Dat is een primeur voor een vrouw in een familie met
diepgewortelde tradities. Hoe is die overgang tot stand kunnen komen?
Ariane de Rothschild : Na mijn huwelijk heb ik mij ingewerkt in de
niet-financiële activiteiten van de Groep (wijngaarden, stichtingen,
hotelwezen). Maar toen mijn vier dochters op de schoolbanken zaten, wilde ik
terug naar mijn eigenlijk beroep: het financiewezen. Voor ik met Benjamin
huwde, werkte ik tot 14 uur per dag in de marktzalen. Ik heb hem gezegd dat
ik bij de familiebank of voor een andere groep kon werken. Hij heeft mij
gesteund om bij de Groep te komen. Zonder hem was me dat nooit gelukt. Hij
heeft de zaken moeten forceren. Tot de dag van vandaag is er voor vrouwen
weinig ruimte in deze sector. Mijn naam mag dan wel Rothschild wezen en ik
kan wijn maken, maar voor de bank en in de pure financiën werken, neen, dat
was ongepast.
TF: Door uw huwelijk met Benjamin de
Rothschild heeft u de familiewaarden overgenomen. Hoe hebt u zichzelf in deze
waarden teruggevonden?
Ariane de Rothschild: U moet weten dat mijn echtgenoot
niet helemaal beantwoordt aan de norm, en precies daardoor begrijpen wij
elkaar zo goed. Wat mij bij hem gefascineerd heeft is dat hij niet in een
bepaald hokje kan geplaatst worden. Ik ben op Angelsaksische wijze opgevoed,
dat wil zeggen dat iemand wordt erkend omwille van zijn verdiensten en niet
op basis van zijn verleden of zijn familie. Mijn ouders zijn ondernemers,
afkomstig uit een zeer bescheiden milieu en nog steeds actief. Daar heb ik
respect voor. Verschillende aspecten van de familie de Rothschild en hun
verleden zijn voor mij bijzonder fascinerend: het betreft een uitzonderlijke
ondernemersfamilie. Sommigen hebben grenzen willen verleggen en hebben grote
risico’s genomen. Een ander interessant kenmerk zijn de breekpunten en de
veranderingen die de loop van deze menselijke geschiedenis hebben bepaald. In
deze kenmerken kan ik mij terugvinden. Het zeer gedistingeerde en mondaine
aspect is voor mij van veel minder belang.
TF : U
personifieert de continuïteit van het patrimonium maar ook een breekpunt en
moment van vernieuwing?
Ariane de Rothschild: Inderdaad. Door louter toeval ben ik
deels verantwoordelijk voor deze breuk. In de eerste plaats omdat wij vier
dochters hebben waardoor de opvolging vrouwelijk zal zijn en het feit dat een
vrouw binnen de banken een dergelijke plaats inneemt zal een belangrijke
breuk vormen en het begin inluiden van een nieuwe periode.
TF : Hoe
geeft u deze erfenis en deze waarden door aan uw dochters?
Ariane de Rothschild: Ik streef naar een evenwicht tussen
hun vrijheid van meningsuiting en hun opvoeding. Doorgaans worden wij omringd
door collectiestukken en meubels uit de Franse 18e eeuw. Die hebben hun
waarde maar drukken ook op kinderen, en creëren in feite een verstikkend
klimaat. Ik geef hen daarom eigen ruimten, zoals hun kamer, om zichzelf vrij
te kunnen uiten, met zelfgekozen hedendaagse schilderijen en zeer moderne
werken. Opvoeding moet evolueren: mijn echtgenoot is opgegroeid in een streng
afgebakend milieu en hij had vaak de neiging om zich tegen zijn vader te
rebelleren. Ik ben van mening dat een grote openheid van geest gemakkelijk
kan worden gecombineerd met respect voor het patrimonium en de waarden.
TF: Bereidt u hen voor om, net als u,
vrouwen te worden met een functie in de financiële wereld, om de fakkel over
te nemen?
Ariane de Rothschild: Zij mogen hun eigen leven kiezen
zolang zij zich daarvoor met hart en ziel inzetten en enkel uitmuntendheid
nastreven. Ik hecht meer belang aan opvoeding van de geest dan aan diploma’s,
ook al zijn die noodzakelijk. Ik tracht hen echter ook bij te brengen dat ze
geen dividenden kunnen ontvangen en economisch welvarend kunnen zijn zonder
te weten hoe deze begrippen in elkaar zitten. Van mij mogen zij worden wat
zij willen: danseres, kunstenares, of weet ik veel. Ik heb daar geen
problemen mee zolang zij respect tonen voor het verkregen patrimonium en zij
de zaken van dichtbij of van ver blijven volgen.
TF : Dat
is wat u “familiaal kapitalisme” noemt?
Ariane de Rothschild: Inderdaad. Dat verwijst naar de
eigendom van de familie én het beheer door de
familie. Gedurende de laatste drie jaren is er veel gesproken over de mate
waarin aandeelhouders en bestuurders van de familie bij de zaken betrokken
moeten zijn: ik ben van mening dat de ontvanger van dividenden ook moet weten
waar dividenden vandaan komen. Ik ben er helemaal niet voor om alle
verantwoordelijkheden op de schouders van beheerders te leggen, wij zijn het
aan onze kinderen verplicht om actief en niet passief te zijn. Er zijn
uitvoerend beheerders, maar wij moeten toezicht houden en stimuleren, want
per slot van rekening is het ons kapitaal. Daarnaast ben ik er vooral van
overtuigd dat familiaal kapitalisme interessant is
vanwege de bijbehorende waarden. Dat is het grote verschil met veel grote
beursgenoteerde ondernemingen die vaak op zoek zijn naar een eigen
identiteit.
TF : Naast
uw verantwoordelijkheden bij de bank bent u ook zeer actief in de stichtingen
Rothschild vooral op het vlak van maatschappelijk ondernemen. Is dat volgens
u een belangrijke uitdaging voor de 21e eeuw?
Ariane de Rothschild: Maatschappelijk ondernemen vertegenwoordigt
mijns inziens de logische combinatie tussen onze business en de filantropie
die een wezenlijke eigenschap is van deze familie. Dit gedeelte van onze
activiteiten werd zes jaar geleden geherstructureerd: voordien bestond
filantropie uit het schenken van geld, nu zijn wij overgestapt naar een ander
model: “return op engagement”. De achterliggende idee is het gebruik van
zakelijke instrumenten voor filantropische doeleinden. Wij zijn bijgevolg
meer betrokken bij projecten die wij met gespecialiseerde teams begeleiden.
Met wat wij “impact investing” noemen, bouwen wij
structuren en bepalen wij doelstellingen. De crisis heeft de beperkingen en
de wangebruiken van het kapitalisme aan het licht gebracht, enkel op de korte
termijn gericht en een wedstrijd voor steeds meer; iets waar ik mij niet goed
bij voel. Ik ben ervan overtuigd dat maatschappelijk ondernemen een
interessante manier is om leefbare modellen uit te testen die met duidelijke
sociale normen ook geld kunnen genereren.
TF : In
Frankrijk is onlangs een wet goedgekeurd die quota voor vrouwen in de raden
van bestuur van grote ondernemingen oplegt. Hoe denkt een zakenvrouw in de
financiële wereld daarover?
Ariane de Rothschild: Wat de opkomst van meer vrouwen
betreft, ben ik zeer optimistisch. Het quotadebat heb ik al eerder met mijn
man gevoerd. Zoals zoveel anderen is hij van mening dat dit geen goed idee
is, omdat dit de vrouwen niet valoriseert. En ik deel zijn mening: het
opleggen van quota is niet noodzakelijk positief voor vrouwen in een
onderneming, want er zullen altijd mensen zijn die beweren dat die vrouwen
hun functie hebben ‘gekregen’ omdat de quota moesten worden gehaald. Maar
gezien de problemen waar ikzelf dagelijks mee word geconfronteerd, ben ik
ervan overtuigd dat quota noodzakelijk zijn om tot een uiteindelijk evenwicht
te komen.
TF :
Bent u van mening dat vrouwen een andere kijk hebben op de financiële wereld
en het bestuur van grote ondernemingen?
Ariane de Rothschild: Volgens mij hebben vrouwen een
bredere visie. Voor de vrouwen zullen de werkdagen altijd moeilijker zijn.
Zij moeten dubbel zo hard werken en daarna zorgen voor de kinderen, hun
school, hun stommiteiten beheren ….. Maar daarin
schuilt de magie van het vrouw-zijn. Wij staan nog altijd met beide benen op
de grond omdat wij permanent met onze neus op de realiteit worden gedrukt. Ik
denk dat dit een gezonde ingesteldheid is en op deze
manier kunnen wij vast en zeker een goede bijdrage leveren in deze raden.
Daartegenover staat dat ik niet in een uitsluitend vrouwelijk project kan
geloven: ook wij hebben, net als mannen, onze fouten
en onze kwaliteiten en volgens mij kan alleen het evenwicht tussen de twee
geslachten vooruitgang brengen. Dat ervaar ik dagelijks met mijn man en dat
geeft steeds nieuwe energie.
Interview
door Terrafemina naar aanleiding van de toespraak van Ariane de
Rothschild op 23 mei 2011 bij de Unesco.
|